Kinh nghiệm đi thực tập dành cho lập trình viên – Phần 1

  • 72% sinh viên CNTT ra trường không có kinh nghiệm thực hành
  • 42% thiếu kỹ năng làm việc nhóm
  • 80% lập trình viên phải đào tạo lại

(Số liệu theo thống kê của Viện Chiến lược Bộ Thông tin và Truyền thông).

Và một thực tế là các doanh nghiệp đều mong muốn tuyển nhân sự đã có kinh nghiệm. Đây là một ải khó qua của các bạn vừa mới ra trường hoặc chuyển ngành chưa có kinh nghiệm “thực chiến”. 

Hôm nay CodersX sẽ đưa ra một số lời khuyên cho các bạn sắp đi thực tập nhé!

  1. Chuẩn bị tinh thần 

Lúc đi làm sẽ không còn thoải mái như khi còn ngồi trên ghế nhà trường nữa, do đó bạn cần xác định một số yếu tố tinh thần như sau:

  • Đi làm là làm thật và có kết quả, ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến doanh thu, lợi ích và uy tín của doanh nghiệp, khách hàng nên sẽ có áp lực và yêu cầu cao. 
  • Bạn đang được “ĐI HỌC” hơn là “ĐI LÀM”, vì doanh nghiệp sẽ phải mất thời gian, nhân lực và chi phí để đào tạo, hướng dẫn bạn trong khi đa phần giá trị mà bạn mang lại cho công ty lại chưa lớn. 
  • Phần lớn do các bạn chuẩn bị tinh thần không tốt, không lường được sự vất vả, áp lực của việc đi làm nên thường báo nghỉ sau 2 – 3 tuần thử việc. Việc này gây lãng phí nguồn lực của doanh nghiệp, chưa kể điều này còn khiến các nhà tuyển dụng có thái độ “sợ sinh viên”.
  1. Chuẩn bị kiến thức

Câu hỏi phỏng vấn về kiến thức là phần không thể thiếu trong mỗi buổi phỏng vấn trong ngành IT. Nhiều bạn mặc dù tinh thần tốt, nhưng khi đi ứng tuyển thì bị từ chối ngay do chưa đáp ứng được kiến thức. 

  • Đối với các bạn thực tập chủ yếu sẽ được hỏi các kiến thức cơ bản về lập trình, không yêu cầu cao hơn, xa hơn đâu. Nhưng vấn đề là bạn phải nắm tương đối chắc, chứ “lơ ma lơ mơ” hay biết một chút ít thì không ổn
  • Trước hết cần xác định con đường lập trình mà bạn theo là con đường nào, rồi luyện tập các kỹ năng tương ứng. Ví dụ lập trình web, lập trình mobile, frontend hay backend
  • Với mỗi con đường mà bạn xác định sẽ theo, mỗi bạn cần “tự làm gần như hoàn chỉnh 1 ứng dụng demo” trước khi tự đi làm

Kiến thức nền mà bạn nên có: phần cứng, phần mềm, quy trình phần mềm, mạng máy tính, đặc biệt nên rèn luyện và hiểu Cấu trúc dữ liệu và giải thuật càng cao càng tốt. Với Cấu trúc dữ liệu & giải thuật, yêu cầu bắt buộc hiểu và vận dụng được queue, stack, danh sách liên kết và các thuật toán sắp xếp, tìm kiếm, khái niệm về độ phức tạp giải thuật. Cao siêu hơn thì biết mấy thuật toán tối ưu, đệ quy, quy hoạch động, nó sẽ giúp ích trong trường hợp bạn làm những sản phẩm có tính tối ưu cao.

  1. Tìm kiếm công ty 

Tìm ở đâu, tìm như thế nào? 

CodersX xin gợi ý một số cách để tìm việc như sau:

  • Thông qua người thân quen, bạn bè, anh em, chú bác đang làm ở công ty phần mềm xem công ty họ có nhận sinh viên thực tập không.
  • Thông qua các fanpage của các hội nhóm lập trình, công ty phần mềm: rất nhiều công ty đăng tuyển thực tập sinh, hãy theo dõi và để ý các tin tức này.
  • Tìm kiếm cơ hội trên mạng: thử gõ keyword rồi tìm kiếm, liên hệ trên mạng xem. 
  • Tìm kiếm trên các website tuyển dụng như vietnamwork, ITviec,…

Lựa chọn công ty  

Lựa chọn công ty là 1 bước khá quan trọng. Có 1 số lưu ý:

  • Lựa chọn công ty cởi mở, nhiệt tình và có văn hóa mở. 
  • Lựa chọn công ty và dự án phù hợp với hướng đi lâu dài của mình. Ví dụ muốn làm web thì đừng vào công ty vi mạch.

Tìm hiểu kỹ công ty mình muốn ứng tuyển 

Các câu hỏi phỏng vấn thường bắt gặp như: Em biết gì về công ty chúng tôi? Đâu là đối thủ cạnh tranh của công ty? Chúng tôi làm được gì nổi trội trong thời gian qua? Do vậy, hãy cố gắng dành thời gian để tìm hiểu thật kỹ về những vấn đề liên quan đến công ty. Website, fanpage facebook, tài khoản Link In của công ty,… thậm chí là các nhân viên của công ty, đặc biệt cựu thực tập sinh sẽ là nguồn thông tin quan trọng đối với bạn. 

  1. Chuẩn bị CV khác biệt 

Làm thế nào để CV của bạn nổi bật trong hàng chục thậm chí hàng trăm hồ sơ? 

Bạn hãy lưu ý một số điểm dưới đây để có được một “chiếc CV” hoàn thiện: 

  • Phông chữ rõ ràng, dễ đọc;
  • Thể hiện chi tiết nhưng vẫn phải đảm bảo ngắn gọn, súc tích các thông tin cá nhân và quá trình học tập, làm việc (nếu có); 
  • Nêu nổi bật các kỹ năng về kỹ thuật, kỹ năng mềm của bạn;
  • Không cần viết thêm các thông tin không liên quan đến công việc mà bạn đang ứng tuyển (cụ thể là IT, code) hay các thành tích từ trước THPT. Chẳng hạn: “đai đen taekwondo”, “Giải nhất Hội thi kể chuyện Hồ Chí Minh năm lớp 10”,…
  • In màu nhã nhặn, nên đầu tư vào giấy in để thể hiện sự tôn trọng đối với nhà tuyển dụng;
  • Đặc biệt, đừng quên cho link demo các dự án/ ứng dụng vào CV. 
    • Nhà tuyển dụng không thích một chiếc link phải copy paste mới xem được dự án đâu nhé! 
  • Khóa học FullStack của CodersX có gần 20 Pet Projects để bạn có thể tự mình thực hành code nên hãy dành thêm thời gian làm các dự án này để được mentor review và “làm đẹp” cho chiếc CV của mình. Hãy nhớ: 
    • Ghi rõ tên Pet Project
    • Ứng dụng của dự án
    • Có link demo của dự án 
    • Thể hiện rõ công nghệ/ngôn ngữ đã dùng để code
    • Số lượng thành viên của dự án và nhiệm vụ từng người
  1. Phỏng vấn

Đây là cơ hội để bạn “chinh phục” nhà tuyển dụng. Hãy ăn mặc lịch sự và phù hợp (các phong cách phá cách, xăm trổ,… không phù hợp với đối tượng tuyển dụng này nhé!). 

Khi phỏng vấn, ngoài việc trả lời được các câu hỏi về kỹ thuật, hãy đặc biệt cho họ thấy sự đam mê, trách nhiệm, quyết tâm với việc đi làm của bạn. Hời hợt kiểu “đi làm cho vui” thì tạch luôn. Bạn có thể đặt ra một số tình huống giả định trước khi phỏng vấn để thử giải quyết: tôi có thể làm gì cho công ty, tại sao tôi nên được chọn, tôi mong muốn được học hỏi những gì từ công ty,..

Hãy cố gắng để nhà tuyển dụng thấy bạn có thể phát triển được kỹ năng và đi lâu dài được với công ty. Không ai muốn tuyển một nhân viên mà 2-3 tháng sau thì chuyển đi chỗ khác cả, đúng không? Có nghĩa là, nếu bạn đã nhận công việc nào thì hãy làm cho thật tròn việc nhé.

Cuối cùng, bạn hãy cho nhà tuyển dụng thấy được sự chân thành và cầu tiến của bạn. 

Thông thường, các nhà tuyển dụng thường yêu cầu sinh viên hiểu và nắm chắc các kiến thức cơ bản cần thiết đối với vị trí thực tập sinh. Vì thế, hãy chuẩn bị tốt tinh thần, ôn luyện lại các kiến thức cơ bản, trau chuốt các project và CV của mình nhé.

Chúc các bạn may mắn nhé!